«سال جهانی تعاون» هر دهه یکبار برگزار میشود اتاق تعاون ایران
مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه A/RES/80/182، نقش حیاتی تعاونیها را در پیشبرد توسعه اقتصادی و اجتماعی فراگیر در سراسر جهان به رسمیت شناخت. این قطعنامه با اشاره به موفقیت «سالهای بینالمللی تعاون» در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۲۵، از سازمان ملل میخواهد که هر ۱۰ سال یکبار سال جهانی تعاون اعلام شود تا بهرهگیری مؤثر از مدل بنگاههای تعاونی برای پیشبرد توسعه اجتماعی و اقتصادی تقویت گردد.
قطعنامه A/RES/80/182 در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ به تصویب رسید و اکنون پس از انتشار رسمی در وبسایت سازمان ملل، به تمامی زبانهای رسمی سازمان ملل در دسترس قرار گرفته است.
بر اساس متن این قطعنامه، تعاونیها در اشکال گوناگون خود «بیشترین مشارکت ممکن را در توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی و همه مردم» فراهم میکنند و به صورت مستقیم در ریشهکنی فقر و گرسنگی، تقویت شمول اجتماعی، تحقق برابری جنسیتی و نیز سازگاری و مقابله با تغییرات اقلیمی نقشآفرین هستند.
این سند همچنین بر نقش ویژه تعاونیها در تحقق ۱۷ هدف توسعه پایدار (SDGs) تأکید میکند؛ بهویژه در بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی مردمان بومی، جوامع روستایی و گروههای آسیبپذیر، و نیز در ترویج شمول مالی و توسعه اقتصادی محلی.
توصیههای سازمان ملل به دولتها برای حمایت از تعاونیها
در ادامه و با توجه به دستاوردهای «سال بینالمللی تعاون ۲۰۲۵»، قطعنامه از دولتها میخواهد حمایت از تعاونیها را از طریق اقدامات زیر تقویت کنند:
- بهبود چارچوبهای حقوقی و مقرراتی
- افزایش دسترسی به سرمایه و اجرای نظام مالیاتی عادلانه
- حمایت از تعاونیهای کشاورزی و مالی
- گسترش دسترسی دیجیتال
- تقویت پژوهش، گردآوری دادهها و افزایش آگاهی عمومی
- ترویج برابری جنسیتی در مشارکت و مدیریت و رهبری تعاونیها
روز جهانی تعاون در اولین شنبه ماه جولای
این قطعنامه همچنین از دولتها، سازمانهای بینالمللی مرتبط، نهادهای تخصصی، و سازمانهای تعاونی در سطوح محلی، ملی و بینالمللی میخواهد همچنان روز جهانی تعاون (CoopsDay) را هر ساله در اولین شنبه ماه جولای گرامی بدارند؛ روزی که پیشتر در قطعنامه ۴۷/۹۰ مجمع عمومی سازمان ملل به رسمیت شناخته شده است. در سال ۲۰۲۶، روز جهانی تعاون در تاریخ ۴ جولای برگزار خواهد شد و موضوع آن بهزودی اعلام میشود.
واکنش رهبران اتحادیه بینالمللی تعاون
دکتر آریل گوارکو، رئیس اتحادیه بینالمللی تعاون (ICA)، در واکنش به این قطعنامه گفت: «در دوران بحرانهای زیستمحیطی، نابرابری و بیاعتمادی جهانی، تعاونیها اثبات کردهاند که میتوان ثروت را بهگونهای تولید و توزیع کرد که هیچکس از آن کنار گذاشته نشود، از محیط زیست مراقبت نمود و پیوندهای اجتماعی را تقویت کرد. قطعنامه جدید سازمان ملل برای اعلام سال جهانی تعاون در هر دهه، به جنبش تعاونی امید تازهای میبخشد. همچنین یرون داگلاس، مدیرکل اتحادیه بینالمللی تعاون (ICA)، اظهار داشت: اینکه هم سال ۲۰۱۲ و هم ۲۰۲۵ به عنوان سالهای بینالمللی تعاون اعلام شدند، اتفاقی نادر است؛ زیرا سازمان ملل معمولاً یک موضوع را برای سالهای بینالمللی تکرار نمیکند. بنابراین تبدیل این موضوع به یک چرخه دهساله، نشانهای از شناخت عمیق جهانی نسبت به نقش پایدار تعاونیها در ایجاد جهانی عادلانهتر و برابرتر است. شعار هر دو سال جهانی تعاون—“تعاونیها دنیای بهتری میسازند”—جوهره مأموریت جنبش ما را نشان میدهد. از دولت مغولستان بهعنوان آغازگر هر دو سال جهانی تعاون و همچنین این اعلامیه جدید، قدردانی میکنیم.
سابقه همکاری سازمان ملل با جنبش تعاونی
سازمان ملل متحد سالهاست جنبش تعاون را بهعنوان یکی از شرکای کلیدی در ارتقای توسعه اجتماعی به رسمیت میشناسد و مدل تعاونی را ابزاری مناسب برای تحقق اهداف توسعه پایدار میداند. مجمع عمومی سازمان ملل از دهه ۱۹۵۰ تاکنون قطعنامههایی درباره نقش تعاونیها در توسعه اجتماعی تصویب کرده و از سال ۱۹۹۲ به بعد، این روند بهصورت منظم و دو سال یکبار ادامه یافته است.
معاونت بین الملل