حضور تعاون میتواند انحصار در زنجیرههای اقتصادی را بشکند اتاق تعاون ایران
بهمن عبداللهی، رئیس اتاق تعاون ایران، در نشست مشترک با اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با تشریح آخرین وضعیت بخش تعاون کشور، از تشدید مشکلات تأمین مالی، بیثباتی قیمتها، مداخلات گسترده دولت و بروکراسی فرسایشی در اداره تعاونیها خبر داد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی اتاق تعاون ایران، رئیس اتاق تعاون ایران در ابتدای این نشست، ضمن قدردانی از همراهی مستمر اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس با اتاق تعاون ایران، اعیاد شعبانیه بهویژه سالروز ولادت حضرت ولیعصر (عجلالله تعالی فرجهالشریف) و ایام سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را تبریک گفت و اظهار داشت: جلسات مشترک اتاق تعاون ایران با کمیسیون اقتصادی مجلس بطور مستمر برگزار میشود و همواره با حمایت و توجه ویژه ریاست و اعضای محترم کمیسیون همراه بوده است.
رئیس اتاق تعاون ایران با اشاره به شرایط روز اقتصاد کشور تصریح کرد: موضوع تأمین مالی همواره یکی از چالشهای اصلی بخش تعاون بوده، اما در شرایط فعلی این مشکل بهمراتب تشدید شده است. با اجرای سیاست تکنرخی شدن ارز، فارغ از درستی یا نادرستی اصل این سیاست، زمان اجرای آن فشار سنگینی بر بنگاههای اقتصادی وارد کرد.
وی افزود: افزایش شدید قیمتها موجب شده نیاز بنگاهها به نقدینگی و سرمایه در گردش حداقل چهار تا پنج برابر افزایش پیدا کند. امروز قیمتها در بازار نهتنها روزانه، بلکه ساعتی در حال تغییر است و برخی بنگاههای تعاونی عملاً به مرز توقف یا تعطیلی رسیدهاند.
رئیس اتاق تعاون ایران بیثباتی قیمتها را معضل اصلی امروز بخش تعاون دانست و اظهار داشت: عدم پیشبینیپذیری قیمتها عملاً امکان برنامهریزی را از تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی سلب کرده است؛ نه تولیدکننده میتواند با اطمینان تولید کند، نه فروشنده قادر به فروش است و نه مصرفکننده تصمیم روشنی برای خرید دارد.
وی افزود: در حوزه کالاهای بادوام و سرمایهای، فروشگاه ها با مشکلات مواجه هستند چرا که ثبات قیمتی وجود ندارد .در چنین شرایطی، چرخه تولید و توزیع در بسیاری از بخشها عملاً متوقف شده است.
مداخلات دولت؛ مانع جدی فعالیت تعاونیها
عبداللهی با انتقاد از مداخلات دولت در امور تعاونیها گفت: در کنار همه مشکلات اقتصادی کشور، مداخلات گسترده دولت در حوزه تعاون به یک معضل جدی تبدیل شده است. لایحهای در این زمینه حدود سه تا چهار سال پیش با همکاری برخی نمایندگان مجلس و اتاق تعاون تهیه و به کمیسیون اقتصادی ارائه شد، اما با تغییر دولت، این موضوع مسکوت ماند.
رئیس اتاق تعاون ایران با اشاره به مشکلات موجود در فرآیند ثبت شرکتها و مجامع تعاونی اظهار کرد: در بخش خصوصی، ثبت تغییرات شرکتها گاه در کمتر از یک روز انجام میشود، اما در تعاونیها ثبت همین تغییرات بعضاً شش تا ده ماه به طول میانجامد.
وی ادامه داد: اتاقهای تعاون استانی که یک سال پیش مجمع برگزار کردهاند، هنوز موفق به ثبت آن نشدهاند.
عبداللهی تأکید کرد: هیچ ضرورتی وجود ندارد که یک شرکت تعاونی شش ماه یا بیشتر عملاً تعطیل بماند. نتیجه چنین روندی، کاهش توان رقابت تعاونیها و حذف تدریجی آنها از چرخه اقتصاد کشور است.
ظرفیت مغفول بخش تعاون در تأمین و توزیع کالا
رئیس اتاق تعاون ایران با اشاره به ظرفیتهای گسترده بخش تعاون در اقتصاد کشور گفت: بخش تعاون وفادارترین و نظارتپذیرترین بخش اقتصادی کشور است. تعاونیها منافع شخصی ندارند و منافع آنها مستقیماً به مردم میرسد.
وی افزود: با وجود شبکه گسترده تعاونیها که توان پوشش دهها میلیون نفر از جمعیت کشور را دارند، در حوزه واردات و توزیع کالاهای اساسی عملاً جایگاهی برای آنها در نظر گرفته نشده است. بارها مکاتباتی صورت گرفته است تا اتحادیههای تعاونی بتوانند در واردات برنج، روغن، نهادهها و سایر کالاهای اساسی نقشآفرینی کنند، اما تاکنون مجوزی صادر نشده است.
عبداللهی با تأکید بر نقش مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: انتظار ما از کمیسیون اقتصادی مجلس این است که موضوع تأمین مالی تعاونیها، کاهش مداخلات غیرضروری دولت، اصلاح بروکراسی اداری و استفاده از ظرفیت بخش تعاون در تأمین و توزیع کالاهای اساسی را بهطور جدی در دستور کار قرار دهد.
حضور تعاون میتواند انحصار در زنجیرههای اقتصادی را بشکند
در ادامه این نشست شمس الدین حسینی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه بخش مهمی از مسائل اقتصاد کشور همچنان حلنشده باقی مانده است، گفت: تا زمانی که این مشکلات بهصورت ریشهای برطرف نشود، آثار آن در بخش تعاون و سایر بخشهای اقتصادی کشور ادامه خواهد داشت.
شمسالدین حسینی در نشست مشترک با اتاق تعاون ایران اظهار کرد: یکی از مسائل مهم در حوزه اقتصاد، وجود محدودیتهایی است که بعضاً مانع نقشآفرینی مؤثر بخش تعاون میشود، در حالی که بسیاری از این محدودیتها با استفاده از ظرفیت قوانین موجود کشور قابل رفع است.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده پس از تصویب قانون مربوط به ایجاد بانک تعاون افزود: از زمان تصویب این قانون، تلاش شد از ظرفیتهای پیشبینیشده استفاده شود. بانک تعاون امروز دارای شبکه گستردهای از شعب در سراسر کشور است، اما موضوع تقویت سرمایه آن بهطور جدی محقق نشده است.
افزایش سرمایه بانک تعاون نیازمند پیگیری جدی
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه افزایش سرمایه بانک تعاون موضوعی پیچیده و بغرنج نیست، تصریح کرد: در سال ۱۴۰۰، افزایش سرمایهای در حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برای این بانک پیشبینی شد، اما این برنامه به مرحله اجرا نرسید. این موضوع نیازمند پیگیری مستمر است و ما نیز در کمیسیون اقتصادی مجلس، آن را با جدیت دنبال خواهیم کرد.
حسینی ادامه داد: قانون برنامه هفتم توسعه ظرفیتهای جدید و مهمی را در اختیار قرار داده است. در این قانون، بخشی از محدودیتهایی که برای حضور بخش تعاون در حوزههای مالی وجود داشت، کاهش یافته یا امکان اصلاح آن فراهم شده است.
آمادگی برای استفاده از قالبهای حقوقی مکمل تعاونی
وی تأکید کرد: اصراری وجود ندارد که همه فعالیتها الزاماً در قالب تعاونی انجام شود. در مواردی که محدودیت یا معذوریت قانونی وجود دارد، میتوان از قالبهایی مانند شرکتهای سهامی در کنار ساختار تعاونی استفاده کرد. در این زمینه، با هماهنگی وزارت امور اقتصادی و دارایی، آمادگی کامل برای همکاری و کمک وجود دارد و ظرفیت قانونی نیز فراهم است.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به برگزاری جلسات کارشناسی و تخصصی اظهار کرد: جلسات مفصل و کارشناسی، برگزار شد و یکی از محورهای اصلی این نشستها، موضوع انحصار در برخی بخشهای اقتصادی بود.
حسینی با بیان اینکه حضور فعال بخش تعاون میتواند به اصلاح انحصارها کمک کند، افزود: محدودیت قانونی جدی برای حضور تعاونیها در زنجیرههای اقتصادی، از جمله زنجیره تأمین غذا، وجود ندارد و آنچه لازم است، اصلاح برخی رویههاست. متأسفانه در برخی زنجیرهها، شاهد کنار گذاشته شدن بخش تعاون هستیم که این موضوع باید بهصورت جدی اصلاح شود.
وی تأکید کرد: چنانچه این مسائل در جلسات مطرح شود، همانطور که گزارشهای مربوطه ارائه شده، با جدیت آنها را پیگیری خواهیم کرد.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به بررسی سیاستهای اقتصادی اخیر کشور گفت: جلسهای بسیار مفصل با حضور نمایندگان بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار شد .
حسینی افزود: در این جلسه، سیاستهای اتخاذشده بهطور کامل تحلیل شد و جمعبندی این بود که اصل سیاستها، سیاستهای درستی است، اما اجرای آنها میتوانست بهمراتب بهتر باشد. در شرایط فعلی کشور، تمرکز صرف بر انتقاد کمکی به حل مسائل نمیکند و باید با نگاه کارشناسی، به بهبود اجرا کمک کرد.
وی با اشاره به حمایت از تولید اظهار داشت: یکی از موضوعات مهمی که در دستور کار قرار گرفته، حمایت جدی از تولید است. در این راستا، افزایش سرمایه بانک کشاورزی پیگیری شده و تسهیلاتی برای بخش تعاون پیشبینی شده است، بهویژه در حوزه استفاده از ظرفیت تعاونیها در زنجیرههای تولید و تأمین. حسینی در با اشاره به مشکلات مطرحشده در خصوص مجامع گفت: در نسخههای اولیه قوانین، مشکلاتی در زمینه مجامع سهام وجود داشت که در بسیاری از موارد، با پیگیریهای انجامشده، اصلاحات لازم صورت گرفت و توفیقهای خوبی حاصل شد.
شمس الدین حسینی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: مسائل عمومی کشور که بنگاهها با آن روبرو هستند، به ویژه بعد از اصلاحات ارزی که دولت انجام داد، به اطلاع نمایندگان مردم میرسد.برخی از مسائل هستند که مبتلا به اقتصاد کشور است و این اولین جلسه ما نیست که این مسائل را میشنویم و ما باید تلاش تلاش میکنیم این مسائل را حل کنیم.بحث تامین مالی تعاونی ها یک دهه است که مطرح است، البته در حوزه تعاون در دنیا مسئله تامین مالی به عنوان مشکل روز است.به دلیل حذف محدودیت برای تامین مالی تعاونیها بود که نسل دوم تعاونییها شکل گرفت.در سیاستهای اصلی ۴۴ نیز نسل جدیدی از تعاونی ها میتواند شکل گیرد.در بازدیدهایی که از تعاونیهای استان یزد داشتیم، ابتکارات عمل خوبی داشتند و در قانون جدید تامین مالی حکم جدیدی برای تعاونیها آوردهایم.
در این نشست اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس نیز بیان داشتند می توان جلسهای برای بخش تعاون بگذارید و موضوعات را دستهبندی کنید ما هم وزیر مربوطه را دعوت میکنیم تا مشکلات را بشنود و همچنین در مورد بحث سهام عدالت و تعاونیها گفته شد دیدگاههای خود را به صورت مکتوب بیاورید و همچنین نقش و حضور بخش تعاون در زنجیره تولید غذا را هم پیشنهاد کنید و موضوعات را به صورت دستهبندی و مکتوب به ما اعلام کنید . همچنین گفته شد که کمتر از یک درصد از واگذاریها به بخش تعاونی صورت گرفته است، اینکه گفته میشود در کشور ما فرهنگ تعاونی وجود ندارد اینگونه نیست در کتاب دکتر فرهادی آمده است که فرهنگ ایرانی با تعاون سازگار است و تعاون به صورت واره و همکاری در بحث شیردوشی دامهای روستایی از گذشته در میان ایرانیان رواج داشته است.همچنین یکی دیگر از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس گفت دوستان تعاونگر مشکلات خود را به صورت مکتوب تدوین کرده و به نمایندگان مجلس ارائه کنند تا در مجلس بتوانیم راه حل ارائه کنیم. اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس یادآور شدند ۵۰ میلیون ایرانی مشمول سهام عدالت هستند که در قالب شرکتهای تعاونی هستند و اگر مشکلات این افراد را حل کنیم ۵۰ میلیون نفر از تعاونگران مشکلاتشان حل خواهد شد. در این جلسه همچنین برخی از فعالان اقتصادی بخش تعاون به بیان برخی مطالب ناشی از سیاست های جدید ارزی دولت همچنین موضوعات پیمان سپاری ارزی، مشکلات صادرات فرش دستباف، پرداختند.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در پایان ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این نشست، ابراز امیدواری کرد با تداوم این جلسات، مسیر حل مشکلات بخش تعاون و اقتصاد کشور هموارتر شود.